سرطان روده بزرگ
سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در ایالات متحده و سومین علت مرگ ناشی از سرطان است. تخمین زده شده که در سال 2010 در ایالات متحده تعداد 140000 نفر دچار سرطان روده بزرگ شده و تعداد 50000 نفر جان خود را بر اثر این بیماری از دست بدهند. احتمال ابتلا هر آمریکائی در طول عمرش به سرطان روده بزرگ حدود 5% است یعنی بطور میانگین از هر 20 نفر آمریکائی يك نفر در طول عمرش دچار سرطان روده بزرگ خواهد شد. سرطان روده بزرگ در اکثر موارد قابل پیشگیری است و اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود قابل درمان قطعی است. شیوع موارد جدید سرطان روده بزرگ در ایالات متحده در حال کاهش است که این امر تا حدی بخاطر پیشگیری بهتر و بموقع بوسيله كولونوسكوپي می باشد.
روده بزرگ چیست و چه وظیفه ای دارد؟
روده بزرگ قسمتی از دستگاه گوارش است که بعد از روده کوچک قرار دارد. غذا بعد از هضم شدن در روده کوچک وارد روده بزرگ می شود. یکی از وظائف بسیار مهم روده بزرگ تغلیظ کردن محتویات روده است. محتویات روده کوچک بسیار آبکی بوده و حاوی مقدار بسیار زیادی آب و املاح است و وظیفه مهم روده بزرگ بازجذب این آب و املاح است تا از هدر رفتن آنها جلوگیری کند. اگر روده بزرگ نتواند این وظیفه را انجام دهد ما مقادیر بسیار زیادی آب و املاح از دست می دهیم که این امر می تواند بسیار خطرناک باشد.
روده بزرگ شامل دو بخش است بنام کولون (colon) که حدود 180 سانتیمتر طول داشته و رکتوم یا راست روده (rectum) که حدود 15 سانتیمتر طول دارد. سرطان روده بزرگ را به زبان انگلیسی کانسر کولون (Colon cancer) می گویند. سرطان کولون و سرطان رکتوم دو بیماری متفاوت هستند ولی بسیاری اوقات اصطلاح کانسر کولون را برای اشاره به هردو بیماری بکار می برند. در اين مقاله مقصود از سرطان روده بزرگ بطور كل سرطان كولون و ركتوم هردو مي باشد.
همانگونه كه گفته شد سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در ایالات متحده و سومین علت مرگ ناشی از سرطان است.
علت سرطان روده بزرگ چیست؟
علت دقیق سرطان روده بزرگ معلوم نیست ولی برخی عوامل شناخته شده اند كه خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد:
جنسیت: شیوع سرطان روده بزرگ در مردان بیشتر از زنان است.
سن بالای 50 سال: میانگین سن ابتلا به سرطان کولون 72 سال است و اکثر بیماران به هنگام تشخیص بالای 50 سال عمر دارند اگرچه این بیماری در هر سنی ممكن است دیده شود و اینجانب بیمارانی داشته ام که در سن 35-30 سالگی دچار سرطان روده بزرگ شده اند.
پولیپ روده بزرگ: پولیپ یک تومور خوش خیم است که از رشد غیر طبیعی پوشش داخلی روده ایجاد می شود. پولیپ روده بزرگ در افراد بالای 50 سال شایعتر بوده ولی در افراد جوانتر هم دیده می شود. اکثر پولیپها خوش خیم (غیرسرطانی) بوده ولی بعضی از پولیپها در طول زمان دچار تغییراتی شده و سرطانی (بدخیم) می شوند. هرچه پوليپها بزرگتر باشند احتمال سرطاني بودن و سرطاني شدن آنها بيشتر است. اکثر موارد سرطان روده بزرگ از پولیپها منشاء می گیرند بنابراین کولونوسکوپی و برداشتن پولیپهای روده بزرگ از بروز سرطان روده بزرگ پیشگیری می کند.
سابقه سرطان روده بزرگ در افراد خانواده: وجود سرطان روده بزرگ در افراد درجه اول خانواده احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش می دهد.
بیماریهای ژنتیکی: برخی بیماریهای ژنتیکی احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ را بطور قابل ملاحظه ای افزایش می دهند.
اشخاصی که یکبار دچار سرطان روده بزرگ شوند احتمال ابتلای مجددشان به این سرطان بیشتر است.
بیماریهای التهابی روده (کولیت اولسراتیو و بیماری کرون).
رژیم غذائی: تحقیقات نشان داده که رژیم غذائی که دارای مقدار زیاد چربی (بخصوص چربی حیوانی) و مقدار کم فیبر غذائی، میوه جات و سبزیجات باشد احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد. در کشورهائی که سرطان روده بزرگ شایعتر است مصرف چربی در رژیم غذائی بیشتر است. تصور می شود که چربی غذائی در دستگاه گوارش دچار تغییر و تحولاتی می شود که نهایتا به ایجاد مواد سرطانزا (کارسینوژن carcinogen) منتهی می شود. همچنین تصور می شود که رژیم غذائی مملو از سبزیجات و فیبر غذائی ( مثل نان کامل و cereals ( روده بزرگ را در برابر این مواد سرطانزا محافظت می کند.
استعمال دخانیات: مصرف دخانیات احتمالا خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد.
علائم و نشانه های سرطان روده بزرگ:
سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه معمولاَ بدون علامت می باشد و یا فقط ایجاد علائم خفیف می کند. اینجانب موارد بسیاری را بیاد دارم که بيمار دچار سرطان روده بزرگ شده و حتی سرطان در مرحله نسبتاَ پیشرفته بوده ولی بیمار شکایت و نشانه قابل توجهی ندارد. چنین بیمارانی وقتي متوجه مي شوند كه به سرطان مبتلا شده اند با تعجب و ناباوری اظهار مي كنند که هیچ دردی نداشته اند.
رشد سرطان روده بزرگ بسیار آهسته است و سالها طول می کشد که یک پوليپ يا يك تومور سرطانی کوچک تبدیل به یک تومور بزرگ بشود و در طی این سالها شخص ممکن است هیچ مشکلی نداشته باشد.
پولیپها و سرطان روده بزرگ ممکن است دچار خونریزی شوند. معمولا این خونریزی شدید نیست و بیشتر بصورت خونریزی خفیف ولی مزمن است که در طول زمان باعث بیماری کمخونی (آنمی anemia) می شود. کمخونی، بخصوص در افراد سالمند باید بسیار جدی گرفته شود چرا که بسیاری از سرطان ها می تواند ایجاد کمخونی كنند. خونریزی از سرطان (یا پولیپ) روده بزرگ ممکن است باعث تغییر رنگ مدفوع به قرمز و یا به رنگ سیاه شود.
تغییر در اجابت مزاج: مثلا اگر شما بطور معمول روزی یک بار اجابت مزاج دارید ولی اخیراَ به هفته ای دو بار کاهش پیدا کرده است، این یک علامت خطر است و ممکن است ناشی از سرطان روده بزرگ باشد. تغییر در قطر يا اندازه مدفوع ممکن است در اثر سرطان روده بزرگ (بخصوص سرطان ركتوم) باشد.
علائم عمومی مثل ضعف، بیحالی، كاهش وزن، ناتوانی و نداشتن انرژی: اگر شما بسادگی می توانستید نیم ساعت بدوید ولی حالا دچار ضعف شده و توان خود را از دست داده ايد، باید توسط پزشکتان بررسی شوید و علت این مسئله روشن شود. بيشتر سرطانها ايجاد علائم عمومی می كنند ولی متاسفانه بسياري از بيماران اینگونه علائم را جدي نمی گيرند.
درد: سرطان روده بزرگ معمولاَ ايجاد درد نمی كند مگر در مراحل پيشرفته بيماری. متاسفانه برخی از مردم (و يا شايد بتوان گفت بسياری از مردم) نبودن درد را مساوی با سلامتی می دانند و اگر دردی احساس نكنند لزومی نمی بينند كه به پزشك مراجعه كنند و فقط وقتی به پزشك مراجعه می كنند كه درد داشته باشند و متاسفانه ممكن است كه دير شده باشد و سرطان پيشرفت كرده باشد.
درمان سرطان روده بزرگ:
درمان سرطان روده بزرگ مبحث مفصل و پيچيده ای است كه در يك مقاله ديگر به آن خواهم پرداخت.
ارسال به دوستان
نسخه چاپی
نسخه ساده
نظر خود را بنویسید