نارسایی کلیه در دیابت

بیماری دیابت یا افزایش قند خون بر دو نوع است :
نوع ۱ ناشی از کمبود انسولین و نوع ۲ در اثر ازدیاد مقاومت بافتی به انسولین است . به عبارت دیگر در نوع ۱ انسولین ساخته نمیشود اما در نوع ۲ ساخته شده، لیکن سلول های بدن به اثر آن مقاومت نشان میدهند.
انسولین هورمونی است که ازلوزولمعده ترشح شده و تنظیم سطح قند خون را بر عهده دارد. از سال ۱۹۹۰ شیوع بیماری دیابت در نوجوانان و بزرگسالان به علت ازدیاد چاقی افزایش یافته است. علل ابتلا به دیابت عبارتند از:
استعداد ژنتیکی: احتمال ابتلا به دیابت در فرزند یک پدر یا مادر دیابتی ۴۰ درصد است و اگر هر دو والد مبتلا باشند ۶۰ درصد.
نژاد: بیماری دیابت در سرخپوستان و سیاهپوستان شایع تر است .
جنسیت: احتمال دیابت در دختران ۱.۳ تا ۱.۷ برابر بیش از پسران است. تشخیص بیماری دیابت عبارت است از: قند خون ناشتا بیش از۱۲۶ میلیگرم در دسیلیتر یا قند خون غیر ناشتای بیش از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر. دیابت احتمال نارسایی کلیه را افزایش میدهد. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بیماران دیابتی پس از ۱۵ سال دچار اختلال فعالیت کلیه میشوند. کلیه ها به منزله آزمایشگاه بدن هستند و تنظیم دقیق غلظت مواد داخل خون را بر عهده دارند. کلیه های سالم  ۲۰ درصد خون تلمبه شده توسط قلب در دقیقه را دریافت کرده و از مواد زائد تصفیه میکنند. نارسایی و اختلال عملکرد کلیه منجر به انباشته شدن این سموم در بدن شده و تدریجا منجر به مرگ میشود. کلیه از میلیون ها فیلتر میکروسکوپی موسوم به «گلومرول» تشکیل شده است که وظیفه تصفیه خون را بر عهده دارد. دیابت مزمن منجر به تغییر شکل و اختلال عملکرد این فیلترها میشود. اگر کلیه درگیر را زیر میکروسکوپ مشاهده کنیم، تورم و بزرگ شدن واحدهای سازنده این فیلترها، رسوب پروتئین و تصلب سرخرگهای ریز درون این فیلترها دیده میشود. همچنین این فیلترها قادر به تصفیه مناسب خون نیستند و مولکول های بزرگ پروتئین که در فرد سالم قادر به عبور از آنها نیستند در یک کلیه دیابتی از سد این فیلتر ها عبور کرده و در ادرار پدیدار میشوند. بنابراین یکی از روشهای تشخیص کلیه بیمار در شخص مبتلا به دیابت آزمایش ادرار برای وجود پروتئین است . آلبومین پروتئینی است که به سختی از فیلتر کلیه عبور کرده و کمتر از ۲۰ میلی گرم درشبانه روز در ادرار یک فرد سالم ظاهر میشود. حال آنکه در کلیه دیابتی این مقدار افزایش یافته و ممکن است به بیش از چند گرم هم برسد. احتمال درگیری کلیه در همه افراد مبتلا به دیابت یکسان نیست. مطالعات نشان میدهد که استعداد ژنتیکی نقش مهمی به عهده دارد، افرادی که والدینشان یا بستگان درجه یک شان مبتلا به نارسایی کلیه هستند از احتمال بیشتری برخوردارند. مدت زمان ابتلا به دیابت و کنترل نامناسب قند خون و فشار خون ، نژاد، چاقی و مصرف سیگار نیز از علل مهم دیگر بیماری کلیه در دیابت هستند. درمان به موقع کلیه دیابتی بسیار حائزاهمیت است. در صورت عدم درمان زودرس، پس از ظهورآلبومین در ادرار  در ظرف ۶ تا ۷ سال ممکن است فرد به نارسایی پیشرفته کلیه دچار شده و برای بقا محتاج به دیالیز شود.
 ۱. کنترل مناسب قند خون از اهمیت ویژه ای برخوردار است، بیماران دیابتی باید قند خون خود را مرتبا چک کرده و در صورت افزایش به پزشک خود اطلاع دهند.
۲. کنترل مناسب فشار خون نیز بسیار حائز اهمیت است. بهترین درمان فشار خون برای  کلیه دیابتی دسته داروهایی است موسوم به مهار کننده «آنژیوتانسین». این داروها نه تنها پر فشاری خون را کنترل میکنند بلکه از عبور پروتئین ها از سد فیلتر های کلیه جلوگیری کرده و  کلیه را از آسیب توسط دیابت حفظ میکنند. استفاده از این داروها به قدری مهم است که مصرف آنها در فرد مبتلا به اختلال کلیه توسط دیابت ، حتی درصورت عدم وجود فشار خون بالا هم توصیه میشود. این داروها همچنین از ارکان اولیه درمان نارسایی قلبی هستند که در فرد مبتلا به دیابت بسیار شایع است. فشارخون ایده ال در فرد دیابتی کمتر از۸۰/۱۳۰ میباشد.
۳. مصرف کم نمک منجر به کاهش فشار خون و عملکرد موثرتر داروهای مهار کننده «آنژیوتانسین» میشود. فرد دارای پرفشاری خون باید مصرف نمک خود را به کمتر از ۲ گرم در روز کاهش دهد. 
۴. ورزش و کاهش وزن نیز منجر به کاهش دفع پروتئین در ادرار شده ,عملکرد انسولین را بهبود بخشیده و به درمان دیابت کمک میکند.
۵. کنترل چربی با کاهش وزن، ورزش یا مصرف دارو نیز از آسیب به کلیه جلوگیری میکند.
۶. فرد دیابتی باید مصرف سیگار را ترک کند.
۷. برخی مطالعات نیز نشان میدهد که مصرف پروتئین کمتر در غذا منجر به کاهش دفع پروتئین در ادرار شده وازآسیب به کلیه ها جلوگیری میکند.