خشم و عصبانیت و چگونگی مقابله با آن

نابسانی های اقتصادی، پیامدهای ناگواری در روان خیلی از افراد جامعه بوجود آورده است.  از جمله آنها خشم و عصبانیت است که اگر از آن جلوگیری نشود می تواند عواقب غیر منتظره ای به بار آورد.
این خشم را می توان در موارد مختلف از جمله در نحوه ی رانندگی بعضی افراد بصورت آشکارا مشاهده کرد.  البته خشم و عصبانیت یک احساس طبیعی انسان بوده و تا حدی هم لازم و مفید است.  ولی وقتی که این پدیده از کنترل خارج شود می تواند نتایج ناخوش آیندی را در زندگی شخصی، حرفه ای و روابط اجتماعی بوجود آورد.  هنگامی که خشم و عصبانیت بر شما غلبه می کند، تابع یک نیرویی هستید که دیگر قابل پیش بینی نیست و می تواند شما را به هر جهتی به کشاند.  طبق نظریه «چارلز اشپیلبرگر» روانشناس متخصص خشم و عصبانیت، وقتی انسان به این مرحله می رسد دگرگونی هایی در سیستم جسمانی و روانی او پدید می آید که از جمله می توان از شدت فشار خون و ضربان قلب نام برد.  باید تواجه داشت که عصبانیت نه تنها مشکلی را حل نمی کند، بلکه موجب آزار بیشتر شده و به مشکلات هم می افزاید.  چرا که انسان از یک مسئله کوچک در اثر خشم خود، یک مشکل بزرگ بوجود می آورد.
افراد خشمگین معمولا انتظارانی فراتر از حد معمول از دیگران دارند.  خیال می کنند که عادلانه با آنها رفتار نشده و به خواسته هایشان ترتیب اثر داده نشده است.  البته طبیعی است که هر فردی خواسته هایی دارد و اگر به آنها دست نیابد خوشحال نخواهد بود، ولی افراد خشمگین این خواسته ها را به صورت طلبکارانه بیان می کنند.  آنها در خواسته های خود، به جای «شاید» ها از «باید»ها استفاده می کنند.

فرق است بین «شاید می توانید این کار را برایم انجام دهید» تا «باید  این کار را برایم انجام دهید».
افراد خشمگین در مباحثات خود بلافاصله نتیجه گیری  که اغلب غیرواقع بینانه است کرده و در این نتیجه گیری خود را قربانی و دیگران را مقصر می دانند. خشم خود را بر سر دیگران خالی کرده و دائم آنها را مورد  انتقاد و تحقیر قرار می دهند.
عواملی که باعث خشم و عصبانیت می شوند، می توانند جنبه برونی و یا درونی داشته باشند.  عصبانیت شما به رئیس، همکار و یا اعضاء خانواده، وضعیت ترافیک و یا سروصدای همسایه از جمله عوامل برونی هستند.  از طرف دیگر خشم شما می تواند مربوط به دوران خاطرات تلخ گذشته، از دست دادن عزیزی و یا ثروتی باشد که این جزء عوامل درونی هستند.
نکته اساسی که باید به آن توجه کرد قبول این واقعیت است که شما در اغلب مواقع، کنترلی بر روی انسانها و عواملی که خشم شما را موجب می شوند نخواهید داشت.  اما می توانید کنترل بر بینش و دیدگاههای خود نسبت به مسائل و مشکلاتی که باعث خشم شما می شود داشته باشید.
سعی کنید که این دیدگاهها را بصورت واقع گرایانه و منطقی مبدل سازید. در اینصورت خواهید توانست خشم خود را به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش داده و بر آن غلبه کنید.  از کلمات اغراق آمیز و مطلق گرا پرهیز کنید.  از بکار بردن کلماتی چون «همه چیز از بین رفت و دیگر کاری نمی شود کرد» خودداری کنید و از کلماتی چون «این قابل فهم است که از این مسئله ناراحت هستم، ولی به آخر دنیا که نرسیده ام.  عصبانیت من هم که کاری را درست نمی کند»  استفاده کنید.  کلمات اغراق آمیز بر خشم شما می افزایند.  اگر در مباحثه ای در گیر شدید که از تعادل خود خارج شده است، سعی کنید خونسردی خود را حفظ کرده و قبل از ادای سخنی به آن فکر و اندیشه کنید.
فراموش نکنید که سخنی که از دهان برون آید اثر خود را بر روی طرف مقابل خواهد گذاشت و بسیار مشکل خواهد بود که آن را پس گرفت.  پس چه بهتر که با تفکر و تأمل بیشتر سخن خود را بیان کنید.
به همصحبت خود اجازه و این امکان را بدهید که حرفهای خود را بزند.  به او با دقت هر چه بیشتر گوش کنید و درباره ی آن بیاندیشید.  صبر و شکیبايی را فراموش نکنید و بدانید که کنترل بر خشم و عصبانیت می تواند از خیلی از اتفاقات ناگوار جلوگیری کند.  وقتی نتایج مثبت و ثمر بخش رفتار خود را مشاهده کردید، از آن در آینده بطور دائم پیروی خواهید کرد.