جای خالی فیلم مستندی از تاریخ ایران که ضمن بهره وری از منابع معتبر تاریخی با روایتی جذاب که مخاطب خارجی را هم با تاریخ ایران زمین اشنا کند همیشه کمبودی حس شدنی بود، به ویژه اینکه فیلم می بایست از آنچنان کیفیت ساختی برخوردار باشد تا به فستیــوال های جهانی هم راه یابد.
فیلم مستند تاریخی «ایران شکوه از یاد رفته» به کارگردانی ماکان کاراندیش این جای خالی را پر میکند. قرار است این فیلم که بخش ابتدایی ان در دو اپیسود یک ساعته در مورد هخامنشیان و ساسانیان است در فستیوال بوگوتا (مهرماه 1387) و به سه زبان فارسی، انگلیسی و اسپانیولی اکران شود.
ماکان کاراندیش کارگردان فیلم در مصاحبه ای در مورد این فیلم توضیحات بیشتری میدهد.
آقای کاراندیش لطفاً در مورد این فیلم کمی توضیح بدهید؟
این فیلم شامل 4 قسمت است وهرکدام حدود یک ساعت. قسمت اول و دوم به هخامنشیان و ساسانیان اختصاص داره و قسمت سوم و چهارم آن به تاریخ ایران بعد از اسلام در محدوده سرزمین های استان فارس. در حال حاضر قسمت اول آن تکمیل شده که در میان 700 فیلمی که امسال به فستیوال فیلم بوگوتا (9-1 اکتبر 2008) ارایه شده بود انتخاب شد و به سه زبان فارسی، انگلیسی و اسپانیولی همزمان با جشن مهرگان اکران میشود و امیدوارم تا ماه نوامبر بتوانیم «دی وی دی» هر دو قسمت را به هموطنـانمان عرضه کنیم.
- چطور شد تصمیم به ساخت این فیلم گرفتید؟
من همیشه به تاریخ ایران علاقه مند بودم. پس از پایان تحصیلاتم در آمریکا سفری به ایران کردم و در دیدار مجددی که با ویرانه های تخت جمشید داشتم، شکوه از یاد رفته ایران باستان و احساس غرور و افتخار در من تداعی شد و من را به این فکر فرو برد که چطور سرزمینی که روزی مهد تمدن و فرهنگ جهان بوده، امروزه در نگاه اغلب مردمان مغرب زمین و نسل جوان خوار و فاقد فرهنگ تلقی می شود...این شروع یک سیرفکری بود که نهایتا به تصمیم ساخت این پروژه بزرگ فرهنگی منجر شد، غافل از اینکه «عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها»
ساخت این فیلم به چه صورت انجام گرفت و چه مدت طول کشید؟
ساخت این فیلم برای من چند بُعد داشت. یکی آشنایی با تاریخ سرزمین فارس بود که محتاج تحقیق و بررسی بسیار و صحبت با استادان خبره در این زمینه بود که خیلی گسترده تر از آن چیزی بود که در ابتدا فکر میکردم. دوم بودجه، برنامه ریزی و نحوۀ فیلمبرداری و دیگر جزئیات فنی و چون هدف من تهیۀ بهترین تصاویر با کیفیت بالا از «لوکیشن»ها بود یک سری از وسایل را مستقیماً از آمریکا تهیه کردم و سوم هدف من ساخت فیلمی بود که قابلیت انتقال و ارتباط با جوامع و بیننده غربی را هم داشته باشد و در جمع آوری اطلاعات و فُرمت فیلم این نکته را مد نظر داشتم. من برای ساخت این فیلم سه سفر به ایران رفتم و از ابتدای کار تا امروز بیش از پنج سال است که درگیر ساخت این مجموعه فیلم هستم.
با چه کسانی در رابطه با ساخت این فیلم مشورت کردید؟
علاوه بر مطالعات گسترده ای که در منابع معتبر تاریخی در ارتباط با ساخت این فیلم انجام دادم، به خصوص آثار شادروان دکتر علی سامی، با تعدادی از اساتید در زمینۀ تاریخ و آثار باستانی در ایران نیز از جمله دکتر مصطفی ندیم در دانشگاه شیراز و دکتر تورج دریایی UC Irvine در آمریکا مشورت کردم که از نظریات آنها در فیلم استفاده شده است.
در صحبت ها، شما به این اشاره کردید که مجبور شدید یک مقدار از وسائل فیلمبرداری با خودتان به ایران ببرید. آیا این وسائل در ایران نبود و شامل چه چیز هائی میشد؟
چون هدف من ساخت فیلمی بود که با استاندارد های جهانی قابل قبول باشد، وسایلی مانند «کرین»، «تراولینگ دالی» و دوربینی با قابلیت فیلمبرداری P24 که تهیه آنها در ایران بسیار مشکل بود را مستقیماً از آمریکا تهیه کردم.
در این فیلم از چه مکان هائی فیلمبرداری کردید؟
ما برای ساخت این فیلم از بیش از 60 «لوکیشن» فیلمبرداری کردیم که شامل پاسارگاد، تخت جمشید، نقش رستم، آثار فیروز آباد مثل قلعه دخترو کاخ اردشیر بابکان، آثار بیشاپور مثل معبد آناهیتا، قصر شاپور، غار شاپور، نقش برجسته های تنگ چوگان، و آثار شهر داراب به عنوان نمونه معبد آذرخش یا مسجد سنگی، آتشکده آذرجو و نقش شاپور و دیگر آثاری که مربوط به دوران بعد از اسلام می شود که در قسمت دوم مجموعه «ایران، شکوه از یاد رفته» از آنها عنوان خواهد شد.
مقداری راجع به خودتان بگویید؟
من شیرازی هستم و تا قبل از مهاجرت به آمریکا در سن پانزده سالگی در شیراز زندگی میکردم. در آمریکا پس از پایان دوران دبیرستان در دانشگاه مشغول به تحصیل در رشتۀ فیزیک نجومی شدم. بعد از حدود یک سال به فلسفه گرایش زیادی پیدا کردم و تصمیم به تغییر رشته گرفتم بعد ها به روانشناسی کنجکاو شدم...اما بالاخره دنیای هنر مرا جذب کرد و نهایتاً رشتۀ فیلم را انتخاب کردم. در دوران تحصیل در رشتۀ فیلم در دانشگاه «لانگ بیچ» کالیفرنیا در سال 2001 سفر کوتاهی به ایران داشتم که فیلم نیمه مستند، نیمه داستانی به نام «با آتش نرقص»را که در مورد نانوایی که شغل خود را با جایگزین شدن دستگاه نان ماشینی از دست میدهد، کارگردانی و تهیه کردم که در فیلم فستیوال «میامی» سال 2002 برنده جایزه شد. پس از آن چندین فیلم کوتاه دیگربه انگلیسی با عنوانهای «سیاه و سفید»، «رنگ»، «لبۀ درک» و «آنتروپی» ساختم تا شروع به ساخت پروژه بزرگ مستند تاریخی « ایران شکوه از یاد رفته» کردم.
فکر میکنید ویژگی این فیلم در چیست؟
علاوه برتلاشی که درکیفیت ساخت این فیلم شده، هدف اصلی ما روایت تاریخ و فرهنگ ایران بر زمینه های این آثار باستانی است. به عبارت دیگر از این آثار بیشتر به عنوان روزنی استفاده شده که به تاریخ و فرهنگ مان نگاهی بیاندازیم و طوری ساخته شده که دیگران هم با تاریخ ما آشنا بشوند. از ابرازاحساسات دست اند کاران فستیوال که فیلم را دیده بودند فهمیـــدم که به این هدف خیلی نزدیک شدم.
در ساختن این فیلم با چه مشکلاتی بر خورد کردید؟
به علت دسترسی دشوار و نبودن امکانات کافی برای مستقرشدن در خیلی از «لوکیشن»ها ما مجبور به سفرهای مکرر برای تکمیل فیلمبرداری بودیم و این کار را به مراتب سخت ترمیکرد. به علاوه کمبود عوامل حرفه ای در شیراز ما را وادار به آوردن نیرو از تهران و اصفهان برای فیلمبرداری میکرد که خود باعث دردسرهای زیادی تری بود. مشکلات تهیه کردن بودجه لازم برای ساخت این فیلم هم خود داستان درازی است.
آیا در ساخت این فیلم از طرف موسسه ای هم حمایت شدید؟
ساخت این مجموعه فیلم برای ما هزینه های بسیاری داشته و چون هدف ما از ابتدا ارایه یک فیلم آزاد و مستقل و بدون وابستگی به هیچ سازمان و شخص و مرامی بوده تا به امروز و تنها به واسطه شوق درونی و بودجه شخصی تا اینجای کار پیش رفتیم. اما هم اکنون برای تکمیل قسمت دوم این مجموعه که در مرحله پس از تولید قرار دارد به همیاری ایرانیان و ایران دوستان نیازمندیم.
هموطنان چطور می توانند در این پروژه شما را یاری کنند؟
ما یک تارنما برای این پروژه راه اندازی کردیم: www.farsmovie.com که در آنجا اطلاعات بیشتر و نحوه همیاری به پروژه را ذکر کرده ایم.
- مختصراً، هدف شما از ساخت این فیلم چیست؟
هدف اصلی من در ساخت این پروژه، نشر و شناساندن فرهنگ و تاریخ ایران به جهانیان و نسلهای جوان و ارایه تصویر صحیحی از ملت و مملکت مان هست، آنهم در زمانی که نیروهای ضد ایرانی با ساخت فیلمهایی نظیر 300 یا انتشارمقالاتی نظیر مقاله اخیر «اشپیگل» در مورد منشور کوروش، هویت تاریخی ما را نشانه گرفتند.
•
