صلح جهان در گرو سیاست خارجی آمریکاست

اخیراً « اوباما »سفر موفقیت آمیزی به خارج از آمریکا داشت.  در این سفر، کاندیدای ریاست جمهوری دموکرات ها از کشورهای افغانستان، عراق، اردن، اسرائیل، سواحل غربی (مناطق اشغالی فلسطین) آلمان، فرانسه و انگلیس دیدن کرد.  در همه جا بالاترین درجات امنیتی برای مراقبت از وی بکار برده شد.  در عراق با ژنرال «پتریاس» در هلیکوپتر از مناطق مختلف بغداد بازدید کرد.  در اردن، در کاخ عبدالله پادشاه این کشور از او پذیرایی گرمی شد و حتا عبدالله شخصاً « اوباما» را با ماشین بنز خود به فرودگاه برد.  ولی استقبالی که از « «اوباما»» در برلین بعمل آمد در تاریخ بی سابقه بود.  در یک روز گرم تابستانی بیش از 200 هزار نفر در پارک «تیرگارتن»  اجتماع کردند که به سخنان « اوباما» گوش دهند.  تا چشم کار می کرد برای مایل ها ،دریایی از جمعیت دیده می شد.  هرگز یک کاندیدای ریاست جمهوری در هیچ کشوری چنین مورد استقبال قرار نگرفته بود.
همه جا در خاور میانه و اروپا « اوباما» بعنوان سنبل تحولات در سیاست ها ی خارجی آمریکا شناخته شد.  بویژه تغییر در سیاست های حکومت هشت ساله پرزیدنت بوش، از جمله مسائل مهم  جنگ عراق، صلح در خاور میانه، تروریسم، شکنجه زندانیان سیاسی، محیط زیست و همکاری و اتحاد با اروپا است.  استقبالی که از « اوباما» از جانب سران کشورهای اروپائی و خاور میانه بعمل آمد نشان می دهد که جهان با اشتیاق، نه تنها در انتظار پایان دوران بوش است، بلکه از حالا وارد یک مرحله ی جدید در روابط با آمریکا شده  است.  در عراق، «مالکی» علیرغم فشارهای شدید کابینه ی بوش، نه تنها با گرمی «اوباما»» را پذیرفت، بلکه گفت برنامه  «اوباما» برای خروج نیروهای آمریکا مورد تایید اوست.  بر اساس این برنامه، « اوباما» می خواهد طی 16 ماه بتدریج قوای آمریکا را از عراق خارج کند و بخش مهمی را به افغانستان اختصاص دهد.  بنا بر شرایط موجود در عراق، تعدادی از نیروهای نظامی آمریکا برای کمک به ارتش عراق و تعلیم آنها و همچنین جلوگیری از رشد القاعده در این کشور باقی خواهند ماند.
در اسرائیل که گفته میشد پرزیدنت بوش بهترین دوست این کشور است، مقامات مهم اسرائیلی از جمله نخست وزیر پیشین این کشور «بنجامین ناتانیاهو»، از رهبران حزب «لیکود» گفت اسرائیل حاضر است بنا بر پیشنهاد  «اوباما» تمام امکانات مذاکرات دیپلماتیک را با ایران دنبال کند.  بدون این پیش شرط که ایران ابتدا فعالیت های اتمی خود را متوقف کند.  این بر خلاف  نظر پرزیدنت بوش است که هرگونه مذاکره با ایران را نشان دادن ضعف تلقی می کند.
«سارکوزی» رئیس جمهور فرانسه خود را دوست و یار  «اوباما» خواند و گفت فرانسه از اینکه یک دموکرات در آمریکا بعنوان رئیس جمهور انتخاب شود بسیار مشعوف خواهد بود.  در حالی که سفر «جان مک کین» به اروپا و خاور میانه که در ماه مارچ انجام شد،  بدون سر و صدا بود و حتا «سارکوزی» با «مک کین» در یک مصاحبه مطبوعاتی حاضر نشد.
نشریه معتبر آلمانی بنام «دراشپیگل» در این مورد نوشت: «اورپایی ها به  «اوباما» عشق می ورزند و بیشتر باین دلیل که او بوش نیست».

تیرگی روابط اروپا و آمریکا
در برلین  «اوباما» در مقابل 200 هزار نفر این پیام را تکرار کرد که آمریکا و اروپا باید با یکدیگر در جهت منافع مشترک خود  همکاری کنند.   «اوباما» گفت باید دیوارهای تفرقه را از بین برد و جمعیت بارها سخنان او را با این شــعار معروف که «بله ما می توانیم»   قطع کرد.  مرد 38 ساله آلمانی گفت: «امیدوارم  «اوباما» بتواند آزادی را به آمریکا باز گرداند، آزادی که پس از 11 سپتامبر از دست رفت».
مهمترین مسائلی که مورد اختلاف اروپائیان و پرزیدنت بوش بوده است جنگ عراق، افغانستان، تروریسم و شکنجه است.  بیک معنی، سیاست خارجی آمریکا.  جنگ عراق که علیرغم مخالفت شدید اروپائیان شروع شد و به اشغال نظامی این کشور انجامید، روابط بین اروپا و آمریکا را نه تنها تیره کرد، بلکه از جهاتی تبدیل بیک روابط خصمانه شد و قبل از جنگ عراق بیش از یک میلیون نفر در اروپا علیه جنگ تظاهرات کرده بودند.
«هنری لوی»  روزنامه نگار فرانسوی می گوید: «ما طعم تلخ جنگ را در خانه مان چشیده ایم.  در حالی که قبل از 11 سپتامبر آخرین تجربه مردم آمریکا جنگ های داخلی بوده است.  اروپا متفاوت از آمریکا ست.  جنگ، اروپا را به خاک و خون کشید.  مردم اروپا مخالف جنگ هستند».
سیاست خارجی آمریکا در دوران جرج بوش بر اساس فلسفه ای بوده است که نتیجه اش اعمال خشونت و جنگ است.  نئوکنسرواتیو ها و مذهبی های دست راستی در  مجموع سیاست خارجی آمریکا را شکل دادند.  شواهد زیادی در دست است که حتا اگر حملات 11 سپتامبر اتفاق نیافتاده بود آمریکا به عراق حمله می کرد.  این جنگ  مهمترین دلیل اختلاف و شکاف بین اروپا و آمریکا بوده است. تک روی و بی اعتنایی به افکار عمومی جهان، بخش دیگری از سیاست خارجی آمریکا بوده است.  در حالیکه سابقه تاریخی ،بویژه از  جنگ اول جهانی نمایانگر اتحاد و دوستی بین اروپا و آمریکا بوده است.  چند قرن آرمان های امپریالیستی اروپائیان، جنگ و درگیری و تحت الحمایه قرار دادن کشورهای دیگر و  بالاخره جنگ های خونین جهانی اول و دوم، درس های تلخی به اروپائیان داده است.  باین دلیل، اروپا طرفدار  صلح و دیپلماسی است.  ایده های امپریالیستی و سیاستهای تجاوز گرانه طرفدار زیادی در اروپا ندارد.  دو دوره ریاست جمهوری نئوکنسرواتیوها و سیاستهای جنگ طلبانه آنها،نفرت عمیقی در دل مردم اروپا بوجود آورد.
در برلین در میان هزاران نفر که باستقبال  «اوباما» آمده بودند، از زن و مرد و پیر و جوان همه چشم امید به یک آمریکایی متفاوت داشتند.  یکی ا ز شرکت کنندگان مرد 72 ساله ای بنام «جراد شولتز» به خبرنگار روزنامه «تایمز» گفته بود: «من امیدوارم  «اوباما» رئیس جمهور شود که بار دیگر ما بتوانیم مغرورانه بگوئیم طرفدار آمریکا  هستیم.  من ناظر سخنرانی رؤسای جمهور پیشین آمریکا بوده ام، اما باید اقرار کنم که در 7 سال گذشته، شرم داشتیم بگوئیم که آمریکا و آمریکایی را دوست داریم.  در حالیکه من می دانم آمریکا خدمت بزرگی بما کرده است.  دلم می خواهد بار دیگر بتوانیم بگوییم آمریکا و آمریکایی را دوست داریم».
دلیل دیگری که اروپائیان مخالف بوش و سیاستهای خارجی او بودند اینست که این دولت بهیچ وجه انعطاف پذیر نبوده و دنیا را به بد و خوب تقسیم کرده است.  «جوزف جاف» یک روزنامه نگار آلمانی می گوید:  «وقتی به کشور، گروه و یا دسته ای برچسب تروریست و شیطان و دشمن زده می شود،راه مذاکره و صلح بخودی خود بسته شده و نتیجه، جنگ و روابط خصمانه است.  باین دلیل است که  «اوباما» در اروپا محبوبیت دارد، زیرا وی صحبت از مذاکره و همکاری می کند.  اگر امروز قرار بود کسی بعنوان رئیس جمهور اروپا انتخاب شود 85 درصد از مردم به  «اوباما» رأی می دادند.  زیرا  «اوباما» صلح دوست بوده و اعتقاد به همکاری با کشورهای مختلف و سازمان ملل دارد.»
همین روزنامه نگار اضافه می کند:  «مثلی است که می گوید آمریکا دختر اروپاست، دختری که از خانه رفته و هرگز باز نمی گردد.  اروپا از آمریکا متفاوت است.  حتا  «اوباما» اگر پس از انتخاب شدن در سیاست خارجی خود برای مثال در مورد ایران غیرمنطقی رفتار کند، اروپائیان با او مخالفت خواهند کرد».
از جمله مسائلی که  «اوباما» بارها بآن اشاره کرده و مورد تایید اروپاییان است اینست که محلی که جرج بوش برای جنگ انتخاب کرد اشتباه است.  او میبایست در افغانستان می ماند و هیچگاه به عراق نمی رفت.  اگر هدف شکست القاعده بود، افغانستان مرکز عملیات آنها بود.  همچنین این واقعیت که  «اوباما» از ابتدا رأی منفی به حمله به عراق داد و موجب شده است که اعتماد اروپائیان را بیشتر جلب کند.

آرمان گرا یا واقع گرا
در زمینه ی سیاست خارجی آمریکا مخالفان  «اوباما» کوشیده اند  وی را یک فرد آرمان گرای ساده لوح جلوه دهند که فکر می کند می تواند دل دشمنان آمریکا را بدست آورد.  «جان مک کین» و محافظ کاران از  «اوباما» تصویر یک لیبرال خیال پردازی را می دهند که امیدوار است خطرات دنیا از سر راه برداشته شود.  حتا پرزیدنت بوش پیشنهاد  «اوباما» را مبنی بر ملاقات دیکتاتورها ساده لوحانه نامید.  
«فرید زکریا »مفسر سیاسی در مقاله ای در «نیوزویک» می نویسد:
«اوباما» در طول مبارزات انتخاباتی چه علیه «کلینتون »چه حالا علیه «مک کین» با روشنی سیاست های خارجی خود را توضیح داده است.  آنچه که از سخنان  «اوباما» بدست می آید، نگاهی دیگر به مسائل جهانی است که با یک لیبرال تفاوت داشته و بیشتر به یک واقع گرای سنتی نزدیک است». «ز کریا» اضافه می کند: «حداقل از نقطه نظر مکاتب تاریخی سیاست خارجی  «اوباما» بنظر محافظه کارتر آمده و «مک کین» یک آرمان گرای پر حرارت بنظر می رسد».
در مورد تفاوت  «اوباما» با جرج بوش «زکریا» می گوید: «اوباما» بندرت لحن و زبان اخلاقی و متعصبانه بوش را بکار می برد.   «اوباما» دنیا را به خوب و  شیطانی تقسیم نمی کند،  حتا زمانیکه صحبت از تروریسم است، وی کشورها و حتا گروه های تروریست را بعنوان عناصری پیچیده می بیند که انگیزه ی آنها قدرت، طمع و ترس است تا ایدئولوژی خالص».  بنظر «زکریا »علاقه  «اوباما» به دیپلماسی باین دلیل است که او معتقد است با گفتمان می توان ضمن بررسی، یادگرفت و احتمالاً در کشورها و جنبش های گوناگون نفوذ داشت زیرا اینها یکدست نیستند و ویژگی های خود را دارند.  برای مثال  «اوباما» وقتی از مسلمانان، حتا تندروها سخن می گوید تأکید میکند که تفاوت های زیادی در دنیای اسلام وجود دارد. در  دنیای اسلام عربها، ایرانی ها، آفریقایی ها، آسیای جنوب شرقی، شیعه و سنی همه متفاوت بوده و هر کدام منافع و برنامه های خودشان را دنبال می کنند.
یکی از بخش های مهم سیاست خارجی جرج بوش، هدف آوردن آزادی و دموکراسی به خاور میانه بوده است که نتیجه ی آن جنگ و اشغال نظامی عراق بود.   «اوباما» بجای آزادی و دموکراسی ترجیح می دهد اصطلاح «بهتر شدن وضع اقتصادی و جامعه ی مدنی » را بکار برد.   «اوباما» مشغولیت ذهنی  و اصرار بوش را به انتخابات رد می کند و معتقد است که خواست های مردم این منطقه وسیع تر و بنیادی تر است. مانند داشتن غذا، مسکن و  شغل.   «اوباما» در مصاحبه ای با «نیویورک تایمز» گفت: «با بر آوردن این نیازهای اساسی، آنزمان فضا برای رژیم های دموکراتیک باز تر خواهد شد».  این در حقیقت آن نوع دموکراسی است که آهسته، واقعی و بتدریج بوجود خواهد آمد که مورد نظر کنسرواتیوها در گذشته بوده است.  باین ترتیب  «اوباما» معتقد است که تغییر و تحول در دنیا امکان پذیر است، ولی به آهستگی.  باین دلیل «فرید زکریا» می گوید  «اوباما» عمیقاً کنسرواتیو است.
«زکریا »در رابطه با جنگ عراق می گوید: «علیرغم پیشرفت هایی که اخیراً در عراق بوجود آمده است، نظر  «اوباما» اینست که عراق یک عامل باز دارنده بوده و هر چه سریع تر آمریکا از آنجا خارج شود بهتر است».  «زکریا» اضافه می کند: «ولی از این لحاظ که توجه کامل  «اوباما» به موضوع مهم منافع امنیتی آمریکاست، میتوان او را یک واقع گرا نامید».
«زکریا» در مقایسه بین جمهوریخواهان و دموکرات ها می گوید «بنظر می رسد  در این زمان جمهوریخواهان در سیاست خارجی بیشتر آرمانگرا هستند.  آنها دنیا را به بد و خوب تقسیم کرده از مذاکره و معامله با رژیم های باصطلاح بد خوداری می کنند.  این کنسرواتیو ها هستند که می خواهند دموکراسی را در دنیا گسترش دهند، ولی بدون توجه به عواقب آن.  «مک کین» که تفاوت هایی با جرج بوش داد، از نظر سیاست خارجی هم عقیده کنسرواتیوهاست.  «مک کین» معتقد است که باید مجمع کشورهای دموکرات را بوجود آورد.  روسیه را از جمع کشورهای صنعتی هشت گانه خارج کرد و چین را از هر دوی اینها حذف نمود».  «زکریا »ادامه می دهد: «پاسخ  «اوباما» به «مک کین» در این زمینه می توانست توسط «هنری کسینجر» نوشته  شده باشد که می گوید، ما نیاز داریم که با هر دوی این کشورها همکاری کنیم تا بتوانیم مشکلات مهم جهانی را حل کنیم».
روسیه از نظر سیاسی و چین، بویژه از نظر اقتصادی قدرت های مهمی در آینده خواهند بود.  این دو کشور سیستم سیاسی و ایدئولوژیکی متفاوتی دارند ولی همکاری با آنها بنفع همه کشورهاست.  بدون همکاری قدرت های بزرگ، صلح و ثبات در جهان امکان پذیر نیست.
«زکریا» معتقد است که  «اوباما» و «مک کین» هر دو مخلوطی از آرمانگرا و واقع گرا هستند.  یک سیاست خارجی غیر عملی شکست می خورد. «زکریا» در مورد  «اوباما» می گوید: «برای یک فرد دموکرات امروزی،  «اوباما» بنظر می رسد به سنت واقع گرایی احترام می گذارد و «مک کین» بعنوان یک جمهوریخواه سنتی، دنیا را از دید اخلاقی می بیند».
«زکریا» به یک تفاوت مهم دیگر بین این دو کاندیدا اشاره می کند و آن طرز فکر و دید آنهاست.  «مک کین»بنظر می آید نسبت به دنیا بدبین است و آنرا جای خطرناکی می بیند که نیاز به اعمال زور از طرف آمریکا برای شکست شیطان صفتان دارد.   «اوباما» دنیا را از دیدی می بیند که کشورهای دیگر غالباً با آمریکا همراه هستند.  او معتقد است که ملت ها با پیشرفت بیشتر، مدرن تر شدن وارد سیستم سیاسی و اقتصادی جهانی  می شوند.  حکومتهایی مانند ایران و کره ی شمالی در مقابل امواج تاریخ ایستاده اند.  وظیفه آمریکا اینست که نیروهای پیشرو را در این جوامع حمایت کند.  آمریکا باید بجای زور ،نیروی نرم کننده بکار برد و با همکاری کشور های دیگر مشکلات جهانی را حل کند.

صلح  جهان در گرو  سیاست خارجی رئیس جمهور آینده آمریکاست
انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2008 از جهاتی تنها یک انتخابات آمریکایی نیست، بلکه در سراسر دنیا مردم چشم باین انتخابات دوخته اند.  تمام وقایع سیاسی جهان تحت الشعاع این انتخابات است، زیرا صلح جهان در گرو سیاست خارجی ریاست جمهوری آینده آمریکاست.  8 سال گذشته و دوران ریاست جمهوری جرج بوش از نظر سیاسی و اقتصادی برای آمریکا و جهان سال های تیره ای بوده است.  رکود اقتصادی، فقر، بیماری، جنگ و خرابی در چهار گوشه دنیا ،زندگی بسیاری از مردم را دشوارتر از همیشه کرده است.  نه آمریکا، نه اروپا، نه چین و یا خاور میانه به تنهایی قادر نیست با این مشکلات بسیار جدی روبرو شود.  مبارزه با طالبان، شکست القاعده، برقراری ثبات در پاکستان، پایان جنگ و اشغال نظامی عراق، صلح بین اسرائیل و فلسطین، حل مسئله اتمی ایران، مبارزه با فقر، جنگ و بیماری در آفریقا از جمله مسائلی است که رئیس جمهور آینده امریکا با آن روبروست.  انتخاب یک سیاست خارجی منطقی و عاقلانه براساس احترام به آزادیهای فردی، خود مختاری و تمامیت ارضی کشورها، همراه با همکاری و مشورت با دوستان و متحدان و مذاکره با مخالفان می تواند راه را برای صلح در جهان هموار کند.
در این راستا بنظر می رسد مردم در اروپا و بیشتر نقاط جهان بر این تصورند که  «اوباما» دارای شرایطی  است که امکان دوستی و همکاری با آمریکا را بار دیگر فراهم می کند.  بقول یکی از ژورنالیست های فرانسوی،  «اوباما» مردم اروپا را به هیجان آورده است، زیرا مردم او را مخلوطی از دو شخصیت سیاسی بزرگ در تاریخ معاصر آمریکا می دانند، «جان کندی» و «مارتین لوتر کینگ».  دو شخصیتی که قهرمانان آمریکایی شناخته شده اند.  این مقایسه به  «اوباما» ارزش و موقعیت مهمی می بخشد که مهمترین دلیل آن نیاز به رهبری است که در یک زمان پر خطر، دنیا را از نفاق، دشمنی و جنگ نجات داده و آنرا بسوی صلح و دوستی ببرد.